ادبیات داستانی؛ ابزاری برای کشف حقیقت انسانی در بستر تاریخ
در ابتدای این نشست، یونس عزیزی، نویسنده و منتقد ادبی، به تبیین پیوند عمیق میان تاریخ و ادبیات پرداخت. وی با اشاره به اینکه داستان تنها بازگویی وقایع نیست، اظهار داشت:
«ادبیات داستانی تلاشی برای کشف حقیقت انسانی در بستر زمان است. آثار ماندگار، گذشته را از طریق تجربه زیسته انسانها بازخوانی میکنند.»
عزیزی با تحلیل درونمایههای رمان «بیزبانی»، محورهای اصلی این اثر را شامل موارد زیر دانست:
- بحران هویت و مهاجرت: بازنمایی چالشهای نسلهای مختلف.
- حافظه تاریخی: چگونگی بازسازی گذشته در ذهن شخصیتها.
- جستوجوی خویشتن: تلاش راوی برای پیوند میان تاریخ خانوادگی و هویت فردی.
آیا تاریخ یک علم است؟ نگاهی به دیدگاههای تفسیری در داستان
یونس عزیزی در ادامه با طرح پرسشی پیرامون ماهیت علم تاریخ، به سه دیدگاه اصلی اشاره کرد:
- تاریخ به مثابه دانشی متفاوت از علوم تجربی: به دلیل تکرارناپذیری وقایع.
- تاریخ به مثابه دانش نظاممند: با تکیه بر روشمندی و جستوجوی الگوها.
- تاریخ به مثابه دانش تفسیری: پیوند میان اسناد سخت و انتخابهای انسانی.
وی تأکید کرد که رمانهایی نظیر «بیزبانی» میتوانند لایههای پنهان و غیررسمی تاریخ را که در کتابهای کلاسیک نادیده گرفته شدهاند (مانند صدای زنان و اقلیتها)، به گوش مخاطب برسانند.
تحلیل سبکشناختی؛ «بیزبانی» به مثابه یک وضعیت وجودی
در بخش دیگری از این نشست، مصطفی سلیمانی، نویسنده و مدرس ادبیات داستانی، به بررسی ویژگیهای فنی اثر پرداخت. وی روانی و سلاست زبان را از نقاط قوت قلم احمد مدقق دانست و افزود: «جهان داستانی مدقق، جهان انسانهای عادی است که حامل تجربههای عمیق و تراژیک هستند. عنوان بیزبانی صرفاً یک ناتوانی فیزیکی نیست، بلکه به تنهایی و ناگفتهماندن انسان معاصر اشاره دارد.»
روایت احمد مدقق از مسیر نویسندگی و خلق اثر
احمد مدقق، نویسنده رمان، در پایان نشست با اشاره به نقش خانواده در شکلگیری دغدغههای ادبی خود، بر سادگی و وضوح ساختار در این اثر تأکید کرد. وی خاطرنشان کرد که در «بیزبانی» تلاش کرده است تا روایتی خطی و قابلفهم ارائه دهد که در عین سادگی، از ظرفیتهای زبانی و اقلیمی برای جذب مخاطب گسترده بهره ببرد.
این برنامه با پرسش و پاسخ میان دانشجویان و اساتید درباره نسبت ادبیات و تاریخ و امضای یادبود اثر به پایان رسید.
