وطن فراتر از مرزها؛ روایت در بستر اجتماع دکتر حمید تلخابی در ابتدای این کارگاه با تبیین مفهوم «روایت» در هنر معاصر، تاکید کرد که وطن تنها یک جغرافیای محصور نیست، بلکه مجموعهای از خاطرات، نشانهها و پیوندهای عاطفی است که در فضای عمومی تبلور مییابد. وی خاطرنشان کرد که «روایت وطن در خیابان» به معنای بازخوانی هویت ملی در روزمرگیهای شهروندان است. تلخابی با اشاره به ظرفیتهای بیپایان فضاهای شهری برای خلق آثار هنری، افزود: «خیابان، دموکراتیکترین صحنه نمایش است؛ جایی که مخاطب از پیش تعیین نشده و هنر با زندگی در میآمیزد.»
ایدهپردازی برای شرایط بحران و مقاومت بخشی از این کارگاه به تکنیکهای ایدهپردازی برای تولید آثار هنری در شرایط خاص اختصاص داشت. با توجه به سوابق پژوهشی و اجرایی دکتر تلخابی، ایشان به بررسی نقش هنر در زمانهای بحران و جنگ پرداختند. وی معتقد است که هنر خیابانی در این دوران، نه یک تفنن، بلکه یک ضرورت برای حفظ انسجام اجتماعی و تقویت روحیه مقاومت است. در این نشست، ایدههایی در خصوص چگونگی تبدیل دیوارهای شهر، میادین و گذرگاهها به بسترهایی برای «روایت حماسه» مطرح شد که مورد توجه دانشجویان رشتههای کارگردانی و طراحی صحنه قرار گرفت.
هنرهای نمایشی و مسئولیت اجتماعی رئیس دانشکده هنرهای نمایشی دانشگاه هنر و اندیشه اسلامی، بر مسئولیت اجتماعی هنرمند تاکید کرد و گفت: «هنرمندی که وطن را در خیابان روایت میکند، باید نبض جامعه را در دست داشته باشد.» ایشان با نقد برخی رویکردهای انتزاعی در تئاتر، بر لزوم بازگشت به ریشههای مردمی و استفاده از زبان بصری و اجرایی ساده اما عمیق برای ارتباط با تودهها تاکید کرد. تلخابی در این بخش از کارگاه به تحلیل نمونههایی از پرفورمنسهای خیابانی موفق در سطح بینالمللی و تطبیق آنها با زیستبوم فرهنگی ایران پرداخت.
کارگاه عملی و تعامل با دانشجویان در بخش دوم این نشست، دانشجویان در قالب گروههای چندنفره به ایدهپردازی پیرامون محورهایی نظیر «خاطرات مشترک شهری»، «نمادهای مقاومت در محلات» و «آینده وطن» پرداختند. دکتر تلخابی با حضور در میان گروهها، به نقد و بررسی طرحهای اولیه پرداخت و راهکارهایی برای اجراییسازی این ایدهها در فضای واقعی شهر ارائه داد. این تعامل رودررو، فرصتی ارزشمند برای انتقال تجربیات دانشگاهی به حوزه اجرا فراهم آورد.
نقش دانشگاه هنر و اندیشه اسلامی در تحول هنر شهری برگزاری این کارگاه، بخشی از سلسله نشستهای تخصصی دانشگاه هنر و اندیشه اسلامی در سال ۱۴۰۵ است که با هدف ارتقای سطح کیفی تولیدات هنری دانشجویان و پیوند میان مباحث نظری و عملی برنامهریزی شده است. این دانشگاه با بهرهگیری از اساتید مجربی همچون دکتر تلخابی، تلاش دارد تا به قطب ایدهپردازی در هنرهای متعهد و انقلابی تبدیل شود.
جمعبندی و چشمانداز کارگاه «روایت وطن در خیابان» نشان داد که پتانسیلهای نهفته در هنرهای نمایشی برای بازنمایی مفاهیم ملی و ارزشی بسیار فراتر از سالنهای تاریک تئاتر است. دکتر تلخابی در پایان نشست با ابراز امیدواری نسبت به خروجیهای این کارگاه، وعده داد که برترین ایدههای مطرح شده، با حمایت دانشگاه به مرحله اجرا در سطح فضاهای عمومی شهر خواهند رسید.
